Home » Articles posted by Brayden Peters

Author Archives: Brayden Peters

Social media

Niet meer eenmalig
Hedentendage blijven mooie stukken niet lang eenmalig. Als nu iemand de Mona Lisa schildert dan staat dat al snel op internet en gaat de wereld rond. Velen zullen hun printers gebruiken om er een kopie van uit te printen het ergens in huis op te hangen. Dat is de nieuwe wereld, die niet bestond toen Leonardo da Vinci zijn wereldberoemd portret maakte. Het was voor een opdrachtgever, die het ergens in huis op hing en het ging daarna over van vader op zoon of iets dergelijks, maar bleef in principe binnen de familie.
Totdat, eeuwen later, het stuk vaak door toeval in een museum terecht komt en een publiekstrekker van jewelste blijkt te zijn. In de huidige tijd gebeurt dat natuurlijk ook nog met beeldende kunst, maar de kans op een doorbraak via de social media is natuurlijk bepaald niet ondenkbaar.

Social media
De huidige beeldend kunstenaar zal dan ook gebruik maken van die kansen en op de social media en allerlei andere manieren via internet opmerkzaam maken op zijn of haar werk. Nooit eerder hadden kunstenaars de kans om de hele wereld bekend te laten worden met hun werk. Het grootste museum of de doorlopende wereldexpositie biedt natuurlijk geweldige kansen op en de doorbraak en uiteraard de verkoop van stukken. Wat zou er gebeurd zijn als Leonardo die kansen gekregen zou hebben? Zou hij dan ook zo beroemd geworden zijn?

Graffiti storende kunst?

Beren treinIedereen kent de volgespoten treinen of de wat afgelegen plekken waar men van veraf kan zien dat de muren vol graffiti zitten. Voor veel mensen is het een gruwel. Voor met name de jongeren is het een vorm van moderne kunst. Feit is dat mensen nogal wat toeren uithalen om hun idee in verf ergens achter te laten. Vaak genoeg laten ze in hun werk ook hun logo achter, waardoor ze voor de kenners direct herkenbaar zijn.
Probleem is hierbij dat degeen die de schilderijen ontvangt daar niet altijd blij mee is, want het kost nogal wat geld om alles weer te verwijderen. Al tientallen jaren vraagt men zich af of het niet tegen gehouden kan worden. Waarom eigenlijk?
De graffiti bracht ons kunstenaars als Keith Haring, de New Yorkse graffiti kunstenaar, die niet alleen wereldberoemd is geworden maar de kunst een geheel eigen, nieuwe impuls heeft gegeven.

Kids en kansen
Geef kids de kans zich te uiten. Op heel wat plekken heeft men die visie opgepakt door muren en plekken te bestemmen waar men zich via graffiti kan en mag uiten. Een heel mooi voorbeeld vind je in Berlijn, waar men graffiti artiesten uit de hele wereld heeft uitgenodigd om op het laatste stuk Muur, overblijfsel van het IJzeren Gordijn, hun visie te plaatsen. Een lange rij aan heel diverse graffiti kunstwerken is sindsdien in Berlijn te zien. Helaas weten velen niet dat dit deel van de Muur er nog is, in het oostelijk deel van de stad, en dat het gebruikt is als decor voor soms prachtige, soms ondoorgrondelijke, maar vooral uitdagende kunst. Zeker een bezoek waard bij een verblijf in Berlijn.

De Nederlandse film

foto Fons RademakersHeel lang waren Nederlandse films saai, voorspelbaar en vooral traag. Uitzonderingen als Fons Rademakers daargelaten gold dit over de hele linie. De eerste verandering hierin brachten de films van Jos Stelling. Elckerlyc, Marieke van Nimwegen waren films die van het doek af spatten. Zeker in de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Spannend, mooie opnames, teksten die hout sneden en met name ook snel. Daarna kwamen films als Turks Fruit en Blue Movie, die records braken.

Vanaf dat moment had de Nederlandse films zich gesetteld. Zij het dat je wist dat er minimaal een scene in voor kwam waar iemand op het toilet zit of met de broek omlaag rondloopt en dat er nogal wat naakt in voor kwam.
Maas en anderen hebben met hun films hier een einde aan gemaakt. Niet dat zij preutse films maken, maar men heeft die verplichte wc-scenes en zo los gelaten. Hedendaagse Nederlandse films zijn niet meer te onderscheiden in kwaliteit, ook wat betreft de scripts, van Amerikaanse films. Nederlandse cineasten en acteurs zien we terug in Hollywood producties. Er is dus duidelijk iets veranderd in dit segment van de beeldende kunst. Men is volwassen geworden en durft de uitdaging aan. Dat beloofd wat voor de toekomst.

De Nederlandse kunst heeft toekomst

Ook al zitten we nu in een crisis, dat betekent niet dat de Nederlandse beeldende kunst geen toekomst zal hebben. Soms komt er wat geluk bij kijken. Soms ben je gewoon goed en kom je zoals dat hoort boven drijven. Soms is het absoluut nodig dat de kunst ondersteuning krijgt van de overheid. Toeval bestaat niet. Als een land wereldberoemde kunstenaars voort heeft gebracht dan is de basis potentie aanwezig. Dat verdient ondersteuning. Kunst is een vorm van uiting die iets zegt over een land. Vrolijke kunst laat zien dat de mensen optimistisch zijn. Gruwelijke vormen, zoals de schreeuw van Edvard Munch laat zien wat verschrikking betekent. Kunst komt voort uit de dagelijkse gang van zaken, uit de samenleving.edvard-munch-scream

Spiegel
Tyl Uylenspiegel is binnen de Nederlandse en de Duitse literatuur bekend als degeen die je een spiegel voor houdt. Hij spot met de heerser en de heersende klasse. Zo kennen wij ook het verhaal “van den vos Reynarde” of kent iedereen Robin Hood. Het ontroerende lied “Wij zijn de moor soldaten”, waarvan gezegd wordt dat het in Westerbork geschreven zou zijn vertelt ons over de gruwel en de hoop in een concentratiekamp. Kunst is de spiegel van onze ziel. Waar blijft een samenleving zonder kunst? Hoe ziet de toekomst van ons land er uit als we geen kunst meer zouden hebben? Grauw en grijs. Zeker, kunst kan confronteren en kunst heeft met gevoel en smaak te maken. Niet alles wat kunst is, is kunst. Kunst is een onderdeel van ons leven. Dat moet zo blijven. De Nederlandse beeldende kunst verdient ondersteuning. Al was het alleen maar om ons zo nu en dan de spiegel voor de neus te houden.

Kunst in games

De nieuwste vorm van beeldende kunst: games
Games zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Sinds de eerste computer het wereldberoemde tennisspel introduceerde kwamen er steeds meer spelletjes die alleen via een computer en later via een speciaal ontwikkelde gamecomputer gespeeld kunnen worden. Zij veroverden de wereld. Spelletjes, die men tegenwoordig ook op de smart phone kan spelen zijn er te over.

Kunst?
De vraag of games ook kunst zijn is allang beantwoord. Het is een uiterst moderne vorm van kunst, die heel wat jonge mensen uit daagt om zelf expressief te worden. Het natekenen van de helden, van de favorieten of van de Japanse helden in de specifieke strips en animatiefilms is een eerste stap, die al snel gevolgd wordt door eigen helden en verhalen. Zo helpen de games jongeren zich uit te drukken en hun fantasie uit te dagen om zich te uiten.
Daarnaast worden de games steeds mooier, steeds ingewikkelder en krijgen ze meer detail en diepgang. De nieuwe 3D mogelijkheden helpen hier uiteraard geweldig. Het zijn bewegende schilderijen, waar je dankzij de 3D in kunt binnen stappen. Een hele nieuwe manier om kunst te leren kennen. Al op hele jonge leeftijd.

Ondersteunt de politiek de kunst?

Ooit kenden we de BKR-regeling, die bedoeld was om kunstenaars de kans te bieden hun weg te vinden en hun eigen broek op te houden. In een reeks van bezuinigingen en wetswijzigingen sneuvelde die regeling. Later werd, na veel gelobby, een nieuwe regeling, maar met slechtere voorwaarden in het leven geroepen, de WIK. Hier kon een beeldend kunstenaar een beroep op doen wanneer hij of zij onvoldoende inkomen uit het werk kan halen. De duur van een uitkering wordt bepaald, dat wil zeggen dat de regeling korter duurt dan de oude BKR en dat men op den duur een sollicitatieplicht op kan leggen. Kunst wordt in die zin in Nederland niet gesubsidieerd. Tegenwoordig is dat alles nog moeilijker geworden.

Daarnaast blijkt in tijden van crisis dat men op de bestaande subsidies drastisch bezuinigt waardoor er minder ruimte voor kunst is.

Collectief
Er zijn kunstenaars die een collectief starten. Een dergelijk collectief was ooit in het Groningse Westernieland te vinden waar men een Kunststuin had gesticht op het erf van een van de kunstenaars. Door die tuin open te stellen en letterlijk als doorgaande expositie te gebruiken hoopte men kopers te vinden. Het leek te lukken, maar op den duur bleek het toch niet voldoende om te kunnen overleven.
Wat wel goed werkt is dat men als collectief beter kan reageren op aanbestedingen of als collectief een aanbod kan doen. Dat geldt zeker ook voor offertes naar overheden, zoals gemeenten.
Veel gemeenten hebben oog en ruimte voor kunst binnen hun gebied, zowel op gemeentekantoren als in de wijken. Dat wordt meer als het goed gaat of als er nieuwbouw wordt gepleegd en minder in tijden van crisis. Met name voor jongere, nog niet gesettelde kunstenaars is het dan moeilijk om het hoofd boven water te houden.
Gelukkig blijft er ruimte voor kunst in ons land, ook al mag dat best een onsje meer zijn.

Van Gogh, Corneille of Appel in 2013
Prinses Beatrix werkt met klei-01Wij weten dat Hare Majesteit goed kan omgaan met klei en een best aardige buste of een beeld kan neerzetten. Gelukkig voor haar hoeft ze niet van haar werk te leven. Via fondsen als het Prins Claus fonds en het Bernard fonds helpt de koningin jonge kunstenaars op weg.
Gelukkig, want zo blijft men oog hebben voor de beeldende kunst. Als we zien hoe een wereldberoemd schilder als Mondriaan moest zien te overleven. Hoe mensen als van Gogh alleen konden scheppen dankzij de directe familie, dan vraag je je wel eens af of het echt zo is dat een kunstenaar alleen dan goed wordt als zij of hij in armoede moet zien te overleven.

Gelukkig zijn er voorbeelden die laten zien dat het ook anders kan, zoals Karel Appel en Corneille, die best een aardige cent aan hun werken hebben verdiend. Jonge kunstenaars hebben dus wel degelijk kansen. Een leuk voorbeeld is Leiden waar met een tentoonstelling als “Beelden in Leiden” aandacht vraagt voor jonge Nederlandse beeldhouwers. Dat is wat de beeldende kunst nodig heeft. Of de kunstroute, die men in de gemeente Kerkrade kan volgen. Tientallen beelden staan door de stad verspreid en hebben elk hun eigen verrassende uitstraling.

Kunstenaar zijn

Je hebt talent. Je gaat naar de kunstacademie. Je slaagt niet alleen, maar er wordt met respect en enthousiasme over jouw werk gesproken. Je ziet de toekomst zonnig in. Je kunt aan een betaalbaar atelier komen en vanaf nu gaat het om het echie. Samen met een paar vrienden organiseer je na een paar maanden jouw eerste expositie. Vrienden, familie en bekenden worden uitgenodigd en de opening is een hele happening.
Helaas loopt het niet echt storm en blijft de verkoop achter bij wat je hoopte en zeker bij jouw dromen. Maar ach, je komt net kijken en je hebt voldoende besef om te begrijpen dat je niet binnen een half jaar een BN-er wordt binnen de kunstwereld. Maar de eerste twijfel is gezaaid.
Want de kosten van het atelier, het materiaal en niet te vergeten van het leven blijven doorgaan. En zoals altijd geldt dat als de kosten hoger uitvallen dan de inkomsten en zeker als dat blijft voortduren dat dat een afglijdende schaal is, waarin je niet terecht wilt komen.

Uitzendbureau
Dus ga je naar het uitzendbureau op zoek naar part time werk, zodat je in ieder geval de kosten kunt dekken. Uiteraard geef je de moed niet op, want je hebt toekomst. Dat wisten ze zeker en er zijn er genoeg die dat nog steeds zeker weten. Daarnaast geldt dat jouw partner van jouw talent overtuigd is en bereid is de ruimte en tijd te gunnen om die bekendheid die nodig is op te bouwen.
Dankzij een baantje kun je de kosten op nul brengen en werk je, ook in het weekend, om de weg vooruit in te kunnen slaan. Korte tijd later word je gevraagd voor een expositie. De kosten vallen reuze mee, dus waarom niet. Ook hier is de trend zichtbaar. Te weinig bezoekers en met name te weinig kopers om vooruit te kunnen.

Kunst kansen?
In Nederland valt het bepaalt niet mee om als beeldend kunstenaar overeind te blijven. Om het talent dat je hebt ook daadwerkelijk in te kunnen zetten om voldoende inkomen te verwerven om daarvan te kunnen leven. Via een galerie kun je misschien wel een paar stukken kwijt of door deel te nemen aan exposities, maar als geheel is het niet of net voldoende om de kosten te dekken. Het is nogal frusterend om te moeten ontdekken dat je tijd nodig hebt om “ontdekt” te worden en om uit de greep van de armoede te komen. Beeldend kunstenaar zijn in Nederland betekent zowat altijd een baantje erbij moeten nemen of en dat is eveneens een moeilijke weg via de gemeente proberen een uitkering ingevolge de WWB (bijstand) te krijgen. Een bijstandsuitkering gericht op beeldend kunstenaars is er eigenlijk niet meer.